Levensloopbestendig wonen

Vereiste voorzieningen

Seniorenwoningen Katwijk en de Stichting Woonzorg hebben als doelstelling om ‘faciliterend’ op te treden met betrekking tot zorg en welzijnsvoorzieningen die passen binnen de opgaven van ‘Wonen met zorg’. Hierbij moet voldaan worden aan de door de gemeente te stellen aanvullende voorwaarden in de lijn van de Kadernota Wonen Zorg Welzijn. (zie brief Gemeente Katwijk van 3 oktober 2006, Zaaknummer 2006-10684).

De uitwerking van het bovenstaande laat zich vertalen in voorzieningen die voor de individuele woningen gelden en centrale voorzieningen die voor het complex als geheel van toepassing zijn.

Individuele woningen

De woningen dienen levensloopbestendig te worden gebouwd. Wat dit inhoudt is beschreven in het programma van eisen. Belangrijk is dat er niet alleen wordt gebouwd volgens de normen van levensloopbestendig bouwen maar ook wordt gezorgd voor een communicatie-infrastructuur die geschikt is om met de meest moderne communicatiehulpmiddelen te werken.

De stichting wil graag woningen realiseren voor senioren (55+) die ruim zijn en ten behoeve van de interne privacy en gebruiksmogelijkheden minimaal 2 slaapkamers hebben. De woningen hebben een open of gesloten keuken en het is gerieflijk wonen voor de doelgroep. Veiligheid is in het ontwerp besloten en de woningen zijn comfortabel, liggen in een prettige woonomgeving en zijn bedoeld om oud in te worden. Zorg moet dus per woning in het complex gegeven kunnen worden.

De woningen dienen voldoende ruim te zijn en voldoende luxe te zijn gebouwd en geschikt te zijn voor zelfstandig gebruik door de bewoners. Er zijn voldoende liften en trappen.

Gedacht wordt aan 40% koop en 60% huur. Koopwoningen hebben een stelpost voor de keuken. Huurwoningen hebben een standaardkeuken met de mogelijkheid om kleuren uit te zoeken. Sanitair wordt voor alle woningen standaard wit van goede kwaliteit.

EISEN M.B.T. DE WONINGEN

De woningen dienen levensloopbestendig te worden gebouwd. Zij moeten voldoen aan alle geldende voorschriften en normen dienaangaande. Meer specifiek gaat het om het volgende:

• in principe zijn alle woningen gelijkvloers, met uitzondering wellicht van de topwoningen;
• de woningen zijn deels voor koop en deels voor de verhuur; er is in principe geen onderscheid voor het PvE m.b.t. de “luxe” van de woningen;
• onderscheid is wel mogelijk tussen verschillende categorieën woningen; klein/groot, duur/goedkoper;
• de oppervlakte van de woningen is ongeveer 90m²-150m²; er zijn minimaal 3 kamers, waarvan 1 ruime slaapkamer;
• de woonkamer is minimaal 4 meter breed; het minimale oppervlak van de woonkamer is 25-30 m², er is voldoende daglicht en geen sombere uitstraling;
• de woningen zijn rolstoel- en brancard- (lift!) toegankelijk en voldoen minimaal aan het bouwbesluit;
• de woningen zijn levensloopbestendig; er moeten relatief gemakkelijk veranderingen in plattegrond en/of voorziening aangebracht kunnen worden, zoals handvatten, wc-steunen en doucheliften;
• de woningen hebben voor zover mogelijk balkons, erkers, e.d. met uitzicht (ook vanuit een rolstoel) op het gebied, waar de beleving het meest waardevol is; buitenruimten dienen toegankelijk te zijn voor (elektrische) rolstoelen (minimale afmeting 1,5x2,5 m);
• in principe hebben de woningen een voldoende ruime badkamer met een ruime douche (betegeld, geen douchebak); baden zijn niet vereist/gewenst; voorkeur heeft een toilet/badkamer combinatie (minimaal 2,2x2,5 m); er is minimaal één separaat toilet(ruim) met fonteintje, dat ruim toegankelijk is; het toilet is een hangtoilet, verhoogd; samengevat dienen badkamer en toilet geschikt te zijn voor rolstoelgebruik en zodanig ruim te zijn dat tweezijdige assistentie mogelijk is; de ruimten zijn ruim betegeld i.v.m. schoonhouden;
• in principe uitgaan van een gesloten keuken, evt. met een dubbel deurstel of schuifdeuren van de woonkamer gescheiden; aanbrengen van thermosstatische kraan en kooktoestel op elektriciteit/inductie, zonder gevaar voor verbranden;
• in de hoofdslaapkamer wordt zoveel mogelijk gestreefd naar een ruimte die logisch gezien bestemd is voor een aantal vaste kasten;
• vanuit de hoofdslaapkamer (mogelijk) zicht op de woonkamer; de hoofdslaapkamer ligt direct naast de badkamer (via deur); de hoofdslaapkamer is minimaal 15 m², excl. radiatoren; plaatsing van een tillift moet mogelijk zijn;
• er moet een aparte ruimte zijn voor een wasautomaat en een (condens)droogautomaat;
• alle deuren minimaal 930 mm breed; geen drempels (evt. bij de natte cel een boldrempel); waar mogelijk en zinvol deuren van 900 + 300 mm in verband met de toegankelijkheid van een verpleegbed.
• opnemen voorzieningen om Domotica (video-intercom, video naar entreedeur, alarm, apparatuur, etc.) voorzieningen te realiseren, eventueel achteraf aan te leggen;
• de woningen zijn voorzien van een ruime min of meer vierkante buitenruimte;
• de woningen hebben gelaagd/gehard glas; er is zonwering op de zonnige gevels;
• de maatvoering in en uitrusting van de keuken is afgestemd en voorbereid op eventuele wijzigingen in het gebruik gedurende de levensloop; de borstweringhoogte is minimaal 1,0 meter t.b.v. evt. plaatsing aanrecht; hoogten van kasten instelbaar;
• er is een berging per woning, voorzien van zwakstroom; rolstoeltoegankelijk, ontsluiting moet praktisch en veilig zijn; deur moet voldoende breed zijn en inbraakveilig; evt. een gemeenschappelijke stalling;
• de mogelijkheid van bezorgen van bijv. maaltijden en boodschappen, zonder dat bewoner opendoet, is gewenst; gedacht wordt aan een bergruimte per woning die van buiten toegankelijk is;

EISEN M.B.T. DE WOONOMGEVING

• er dienen voldoende parkeermogelijkheden te zijn; ruime P-plekken conform gemeentelijke eisen en NEN 2443; 1,25 auto per woning;
• er dient gelet te worden op sociale veiligheid, verkeersveiligheid, openbaar vervoer;
• de toegang voor taxi’s en ambulances tot vlakbij de hoofdingang moet mogelijk zijn; rolstoelen moeten elkaar kunnen passeren;
• de entree is te openen vanuit woningen en vanuit zorg/beheerbalie;
• er zijn goed beloopbare en veilige trappen en voldoende brede verkeersruimten;
• er is een zo kort mogelijke horizontale afstand hoofdingang tot woningen;
• er zijn oplaadplekken voor scooters en de mogelijkheid van stalling uit zicht;
• er zijn ruime liften; minimaal één lift is bereikbaar vanuit alle woningen en geschikt voor het transport van een brancard;
• vanuit een centrale hal is de gemeenschappelijke huiskamer (voor ontmoetingen, biljart, koffie, spreekuur, maaltijden, e.d.) en een ruimte voor de huismeester/zorgcoördinator bereikbaar (deze ruimten zijn wél uit het zicht in de centrale hal); er is voldoende ruimte voor postbussen;
• het gehele gebouw zo onderhoudsarm mogelijk gemaakt; inbraakbeveiliging is aanwezig;
• in principe is elk onderdeel van het gebouw op rolstoelen/rollators afgestemd; de buitenruimten, zoals galerijen e.d. zijn beschut tegen weersinvloeden en vloeren zijn voorzien van slipwerend materiaal;
• er moet voldoende geluidsisolatie zijn tussen de verdiepingen en wanden; vloerverwarming is gewenst;

GEMEENTELIJKE VOORSCHRIFTEN (voorzover van toepassing)

• beeldkwaliteitsplan gemeente Katwijk;
• geluidsbelasting op gevels;
• eisen tav binnenterrein;
• parkeernorm;
• eisen te stellen aan erfscheidingen;
• eisen te stellen aan kleur en materiaalgebruik;
• contact Vrouwen Advies Commissie;
• politiekeurmerk;
• keurmerk veilig wonen;
• woonkeur (www.woonkeur.nl);
• voldoende sociale controlemogelijkheden.

Centrale voorzieningen

Omdat de bewoners van de appartementen behoren bij een bijzondere doelgroep, die ervoor gekozen hebben om zo lang als mogelijk is in het appartement te blijven wonen, en het een complex van ongeveer 40 á 50 woningen betreft, zijn de eisen die gelden voor de centrale voorzieningen onderdeel van het Programma van Eisen (PvE).

EISEN M.B.T. CENTRALE VOORZIENINGEN

Bij de bouw dienen de onderstaande ruimten op de begane grond te worden gerealiseerd. De totale ruimte moet zoveel mogelijk multifunctioneel zijn met in acht neming van de noodzakelijke afscheidingen. De ruimten liggen uit zicht van de centrale ingang. Wellicht kan een deel worden gesitueerd binnen de binnentuin.

1. Een ruimte van ongeveer 200 m² (grote huiskamer) met de volgende kenmerken:
   1. Een gezellig ingerichte ruimte van ongeveer 150 m² (stoelen, tafels, (bediening)bar), geschikt voor het nuttigen van maaltijden op bestelling, koffie, een drankje, etc. en tevens geschikt voor kaarten, schaken en andere bezigheden. De ruimte is ook van buiten toegankelijk voor senioren uit de buurt. Wellicht is een buitenterras te realiseren. Er is Internet en er zijn multimedia mogelijkheden.
   2. Een ruimte van ongeveer 50 m², die gereserveerd kan worden voor verjaardagen en vieringen. Wellicht kan hier een biljart in worden geplaatst, zodanig dat de ruimte multifunctioneel gebruikt kan worden.
   De (besloten) ruimte wordt, incl. garderobe, toiletten en bijbehorende inrichting in zijn geheel verpacht tegen kostprijs. De beheerder/exploitant moet voldoen aan een vooraf opgesteld reglement, dat de openingstijden regelt en ook de verstrekkingen. Er komt een zéér bescheiden keukentje, geschikt voor koffie, etc. en mogelijkheden om maaltijden warm te maken en de finishing touch te geven. De beheerder/exploitant verzorgt en coördineert ook de bestellingen van de bewoners. Reserveringen en bestellingen kunnen door bewoners via hun computer worden gedaan. Er komen beperkte mogelijkheden voor 55+ ers die in de buurt wonen. De beheerder/exploitant maakt gebruik van voorzieningen van instellingen die maaltijden e.d. aanbieden.
2. Een logeerkamer met douche die door de bewoners gehuurd kan worden voor logees.
3. Een zorgloket, annex slaapgelegenheid voor verplegend personeel. Bewoners kunnen uiteraard zelf kiezen met welke zorgleveranciers ze in zee willen gaan en hoe ze verzekerd willen zijn. Het zorgloket is echter het eerste aanspreekpunt die de vraag naar zorg coördineert. Indien de onmiddellijke nabijheid van verplegend personeel is vereist, is ook een slaapruimte nodig met badgelegenheid.
   Aan het zorgloket kunnen additionele functies worden toevertrouwd. Een voorbeeld van een dergelijke ‘Domotica’ toepassing kan zijn het zgn. Unattended Autonomous Surveillance (UAS) systeem, dat door TNO is ontwikkeld en waarbij cliënten via sensoren in hun woning worden bewaakt, waardoor zij langer in hun eigen huis kunnen blijven wonen. Het systeem geeft alarm zonder dat er iemand op een knop hoeft te drukken. Het gebruik van lichtknoppen vereist nadere oriëntatie.
   Omdat de ontwikkeling op dit gebied snel gaat, en het draadloze tijdperk versneld haar intrede doet zal over de aan te leggen installatie pas in een later stadium worden beslist. Tijdens de bouw kan volstaan worden met het aanleggen van een mantelbuis waarin eventueel leidingen getrokken kunnen worden.
4. Een gemeenschappelijke aansluiting op Casema wordt gepland met loze aansluitingen naar de woningen.